Theo truyền thuyết Đức Thánh Mẫu Đinh Thị Đen là thân mẫu của Tản Viên Sơn Thánh – vị anh hùng có công trị thủy, chống giặc ngoại xâm, giúp đỡ dân lành, dạy dân nghề trồng lúa nước. Đền thờ Đức Thánh Mẫu Đinh Thị Đen và thân phụ Nguyễn Cao Hành – người sinh ra Tản Viên Sơn Thánh, thờ dưỡng mẫu Ma Thị Cao Sơn; Đền Lăng Sương còn thờ 2 vị tướng là Quý Minh và Cao Sơn – là 2 người có công giúp Tản Viên Sơn Thánh đánh giặc và thờ Ngọc Hoa công chúa – là vợ Tản Viên Sơn Thánh. Đây là nơi sinh ra Tổ Mẫu Âu Cơ - người Mẹ huyền thoại đầu tiên của dân tộc Việt Nam. Đền Lăng Sương là nơi thờ gốc và là ngôi đền duy nhất thờ cả gia đình Đức Thánh Tản. Đền được xếp hạng di tích lịch sử cấp Quốc gia năm vào năm 2005. Đặc biệt, năm 2018 Lễ hội Đền Lăng Sương được công nhận là di sản văn hoá phi vật thể Quốc gia. Hằng năm, Đền Lăng Sương tổ chức hai ngày hội chính vào ngày 15 tháng Giêng, ngày sinh Thánh Tản Viên và ngày 25 tháng 10, ngày Thánh Mẫu về trời. Vào ngày 7/12/2023 tới đây, tức ngày 25 tháng 10 năm Quý Mão, Đền Lăng Sương sẽ mở hội đón nhân dân và du khách thập phương về dự Lễ giỗ Đức Thánh Mẫu, thắp nén tâm nhang, thể hiện lòng thành kính, tri ân công đức người có công với dân, với nước.
Đã thành thông lệ, hàng năm chuẩn bị đến ngày giỗ Mẫu Đền Lăng Sương, gia đình chị Đinh Kiều Hải Yến ở xã Hương Cần, huyện Thanh Sơn, lại sắm sửa lễ vật, thành tâm về Đền Lăng Sương, dâng nén tâm hương tưởng nhớ công đức Thánh Mẫu Đinh Thị Đen cầu sức khỏe, bình an trong cuộc sống. Chị Đinh Kiều Hải Yến – Xã Hương Cần – Thanh Sơn – Phú Thọ chia sẻ: Hàng năm, ngoài ngày mùng 01 và 15 hàng tháng, ngày 25 tháng 10 âm lịch gia đình tôi vẫn thu xếp công việc về Đền Lăng Sương làm lễ tưởng nhớ ngày giỗ Mẫu Đinh Thị Đen, để bày tỏ lòng biết ơn công lao của bà đã sinh ra thánh Tản, người có công giúp dân trị thủy và luôn hiển ứng phù hộ độ trì cho bách dân, trăm họ ở nơi đất mẫu linh thiêng này. Trong tâm thức của tôi, Đền Lăng Sương luôn là điểm đến linh thiêng mà chúng tôi tìm về mỗi dịp đầu năm hoặc lễ tết.
Người dân đến Đền Lăng Sương cầu tài, lộc, bình an
Để Lễ giỗ Mẫu đảm bảo diễn ra trang trọng, an toàn, Ban quản lý Đền Lăng Sương đã hoàn tất công tác chuẩn bị, sẵn sàng đón nhân dân và du khách thập phương về tham quan, bái lễ. Ông Nguyễn Trọng Hòa, Phó Trưởng ban Lễ giỗ Mẫu, Trưởng Ban quản lý Di tích quốc gia Đền Lăng Sương khẳng định: Tiếp nối truyền thống ăn quả nhớ người trồng cây, Lễ giỗ Mẫu Đền Lăng Sương nhằm giáo dục truyền thống yêu nước, truyền thống thờ Mẫu của dân tộc Việt Nam. Tại Lễ giỗ Mẫu năm nay, Ban Quản lý Di lích quốc gia Đền Lăng Sương đã chuẩn bị sẵn sàng tất cả các điều kiện tốt nhất, sẵn sàng đón du khách cũng như bà con nhân dân mọi nơi đến hành lễ.
Ban quản lý Đền Lăng Sương chuẩn bị, sẵn sàng đón nhân dân và du khách thập phương về tham quan, bái lễ
Lễ giỗ Mẫu Đền Lăng Sương là một trong những lễ hội lớn của vùng núi Tản, sông Đà, là sự kết hợp hài hòa giữa di sản văn hóa vật thể và phi vật thể hiện còn được bảo tồn trên quê hương Đất Tổ. Lễ hội được tổ chức hàng năm nhằm giáo dục truyền thống lịch sử cho các thế hệ con cháu, tri ân công đức các bậc thánh nhân, đồng thời bảo tồn và phát huy bản sắc văn hoá dân tộc. Đây cũng là điểm nhấn quan trọng trong hành trình du lịch về với cội nguồn dân tộc. Du khách gần xa về tham dự Lễ giỗ Đức Thánh Mẫu Đền Lăng Sương không chỉ để cầu tài, cầu lộc, cầu may mắn mà còn được tìm hiểu thêm về lịch sử của dân tộc.
Minh Cảnh – Trọng Bắc