Kinh triều thập bát diệp truyền chí Lạc Vương tại ngự đồ vu Việt Trì, Bạch Hạc giang, kiến hiệu Văn Lang quốc đô, hiệu Phong Châu thành, Lạc Vương tốn thừa hồng nghiệp lam thủ thập lục thế chi mạc quy cơ quốc chi thịnh hỹ. Thời hữu truyền cung phi đệ lục danh viết Hoàng Bích Nương, tiếp chỉ đệ lục cung phi, phụ mẫu bản thị đà Giang Phủ, La Phù trang chi nhân dã. Tỉnh Ngô húy Độ, mẫu tính Khổng Thị Song, tứ thập ngũ tuế thủy hữu dựng nhi sinh Bích Nương, thậm hữu tinh hoa sắc thành lãng lãng uyển chi hoa kiều, chiêm cung chi tinh phẩm phỉ trần, trung hi hữu thử nhân hồ. Niên thập ngũ tuế đế tuyển kỳ cung phi nãi hữu phương quan tiến để đặc văn chi, nãi triệu nương lai thú chi, lập vi đệ lục cung phi. Triều Lạc Vương kinh đắc thập niên gian, vị tằng hữu dựng. Nhất nhật cung phi dữ thị nữ xuất du ngoại thành Bạch Hạc giang chử mộc dục, đương mộc dục kiến nhất giao long tự giang hạ trung quyện xuất nhiễu nhập cung phi tam khu, thân mãn diễn hương, cung phi bàng hoàng kinh cả, phản bộ hồi cung. Hốt nhiên tâm hoài hữu dựng, chí Tân Tỵ niên, ngũ nguyệt, sơ tứ nhật mãn kỳ sinh hạ nhất nam, phong tư lẫm lẫm, thể mạo khôi kỳ, long nhan phượng nhãn, dị xuất thường nhân giả đã. Đắc bách nhật hậu đế triệu nhập triều nãi mệnh danh Hoàng Quản Công thuộc quy thủy bộ. (Lạc Long Quân thủ Âu Cơ sinh đắc bách noãn đĩnh xuất bách nam, đô thị anh hùng quán thế dũng lược quá nhân, cập trưởng thành đế nãi phong hầu lập tịnh, nãi phân vi thập ngũ bộ, nhất viết: Sơn Tây, nhị viết Sơn Nam, tam viết Hải Dương, tứ viết Kinh Bắc, ngũ viết Ải Châu, lục viết Hoan Châu, thất viết Côn Châu, bát viết Bồ Chính, cửu viết Ai Lao, Thập viết Tuyên Quang, thập nhất viết Cao Bằng, thập nhị Hưng Hóa, thập tam Kinh Sơn, thập tứ Quảng Tây, thập ngũ Quảng Đông). Long Quân viết dữ Âu Cơ Ngã thị long chủng hệ thị tiên chủng, phương loại bất đồng, phân ngũ thập tòng phụ quy hải vị thủy tinh, ngũ thập tòng mẫu quy sơn vi sơn thần. Cập chí trưởng thành Quản Công niên thập lục tuế tính bẩm thông minh, thiên tư đức độ. Tính năng ái thủy bộ, thủy bất trần như phục bằng địa, nhập thân long hình túc giáp ngư thậm thử. Dực kỳ thời thiên đột hổng thủy, địa liệt châu tồ, điều hòa bạch lãng kỳ Sơn Tây xứ. Đế nãi khiển thủy thần bộ ngự chấn các xứ giang đầu, hải giác cập giang biên. Dân cư các sở nguyên thủy chướng ôn, xuyên phá nhân dân, các kỳ bộ quan chấn nhậm dĩ tự thủy chi. Thử gian để khiển Hoàng Quản Công tiến nhậm Sơn Tây xứ, Đà Giang phủ, Bất Bạt huyện, hữu vi huyện lệnh (Bộ thuộc Sơn Tây nhân chủ trưởng) trị thủy chỉ. Hoàng Quản Công phụng mệnh hoàng phụ, lãnh binh phó nhậm sở trị công sở chí nhậm, nãi truyền các gia thần tham giả huyện nội, chư phái lộ thủy tộc xuyên nhập liệt địa chỉ xứ, nãi lập nhất kỳ các đạo thị ngật giai hồi nhậm cụ. Cáo các lộ giới liệt tổ phá, truyền nhân dân thiết lập nhất đàn, thiên địa chúc viết: thần bản hoàng gia chi tử phụng mệnh phó nhậm trị sở. Tuy cư mệnh dương đình câu quyền cư thủy phủ. Lệnh khâm thừa vương quốc hành trị tặc thủy chi đồ. Nguyện thiên quân giáng phúc trừ tại bảo trợ nhân gian chi thủy hoạn, thần thủ trị thủy dĩ đắc bình chi vạn đại thiên địa phù trì chi lực dã. Chúc tất hành lễ, sự ngật đắc tam nhật chi nội thủy giai tự hạ. Các đạo hồng thủy thiết liệt nhất giai tự bình. Thử gian duy hữu Bảo Khang trang địa, nhất tiểu thị tại giang biên duy thứ xứ, hồng thủy tộc dân cư địa giới cận tồ, tái kiến hoa đà giao long các đa địa ấp. Trục tóa nhân dân, nhất giai tẩu tán kinh cụ, nãi hành lễ chí huyện nhữ cụ cáo kiến, thử kỳ sự dân đẳng bất tri như hà, nguyện công tế trợ Hoàng Quản Công. Huyện lệnh nãi đăng giá vãng chí phương dân (tức ngày 15/8). nhân dân hành lễ bái hạ. Thử gian nhân dân thiết lập nhất bảo cung tại ấp nội chi địa. Công nãi đình giá trú binh chí thử. Dạ gian công hồn hồn tựa mộng kiến nhất nữ nhân phong tư yểu điệu, nhan sắc phi phương, gi tự cung Bích Nương lâu vương nữ chi. Dung nhan lãng uyển, bồng lai tiên cùng chi cách điệu. Tự ngoài phương lại đồ đồ nhi chí lập tại công chi tả, khẩu tiểu hoa khai bách mỹ thân, tự nhiên công vấn viết: Hiếu tại, hiếu tại danh nữ tại hà phương lai ? câu hà danh tính hồ tự lai hà sự ? nãi kiến Nương đối viết: thiếp bản thủy quốc quân chi mệnh, biếm giáng Nguyễn gia chi tử, sinh Bảo Khang trang, vi hữu thiên đế mệnh thủy quan tác thử thủy tai dương thế, dĩ giới thời cư chỉ tửu lạc dâm phong tri ngộ, tất lệnh vi thiếp sinh địa ấp (tức Bảo Khang trang). Thủy quan thường năng tham giả nhi địa lai vu địa giới. Hiến thủy luư liên lại năng thoái hỹ. Kim kiến chủ quan vãng trang, tình cụ đối cảm, nguyện như ý chi. Hậu nhật hạnh phùng, ngư thủy giai thị nhất nguyên đắc kỳ mộng hỹ. Ngôn nhi vị dĩ Hoàng Quản Công tỉnh lại, tri kỳ ngã mộng, Quản Công chiêu phụ lão trang (tức phàm Sám trại dã) lai vấn viết: địa ấp hà hữu Nguyễn tộc nhi nữ tử ngoại nhị thập tuế hồ, án tích Bảo Khang trang phàm Sám Trại hữu nhất Nguyễn gia, ông huý Chính ở thê Hoàng Thị Bảy. Hoàng Thị niên ngoại tam thập nãi vãng xuất Đà Giang tân mộc dục, hốt kiến nhất song noãn phù vu thủy thượng lưu dẫn chí vụ mộc dục. Hoàng Thị Bảy nhữu thủ việt noãn thú nhập thân trung. Mộc dục ngật tương noãn phản hồi vu phàm Sám trại chi địa, ngọa nghinh phong vu thảo thự chi trung, hồn nhiên thùy khứ, kiến song nữ bát binh sĩ dẫn lai phủ nhữu, nữ tử dữ hoàng thị vị viết: Biếm xuất dương đình ủy phủ Nguyễn Gia phu phụ dĩ vi tử. Hoàng thị tỉnh xuất tri kỳ mộng đào. Hậu sinh đắc nhất bào song nữ (tức Giáp Thân niên, chính nguyệt, sơ thất nhật).
Nhật vãng nguyệt lai kinh đắc ngũ tuế phụ mẫu mệnh danh: trưởng Quế Hoa, thứ viết Mai Hoa nương. Nhân dân cụ đối ấp nội hữu Nguyễn ' gia phu phụ tuế dĩ cao niên thủy sinh lưỡng nữ.
Khước thuyết!
Quế Hoa, Mai Hoa nhị nương niên phương nhị thập, thậm hữu phụ đạo hiền hòa, nữ trung tuấn tú, tính bấm thanh kỳ, trần phi hữu dã. Quản Công văn kỳ thử ngôn, tâm trung thậm hủy toại truyền gia thần dữ nhân dân triệu Nguyễn gia ông, phu phụ dữ Quế Hoa nương đồng tựu vấn thú nương, tâm nhất kiến lưỡng biên giai duyệt chi. Nguyễn Gia ông phu phụ đồng nhất tâm sở giá. Quản Công bị sính lễ hôn sự dĩ hoàn. Ông nãi truyền nhân dân, toại thiết lập hành cung cư nhất tòa tại vu ấp nội chi địa, dĩ vi trú quân cư chi dữ ngoại đường, Quân Công tự phu phụ phối nhật hù hù giai tự lỗi hợp thiết lập doanh cơ sở, thử gian đại phong tam thanh; chung tan nhật gian, đại phong tự chỉ hồng thủy nhất giai thoái các địa, tự nhiên bồi như bình địa hỹ. Hoa xà tự biến giao long giai xuất hạ giang. Nhân dân nhất giai ninh tức, địa ấp tình quang tự an thịnh hỹ. Quản Công nhậm cư sở trị ngũ, lục niên gian kỳ huyện nội chi địa nhất giải phong nhiều . Tỳ nhược Đường ngu chỉ thịnh hỹ, nhân dân cung cấp (tức Sám Trại dã) các tự lại công chi đại đức. Tỳ nhược cảo thêm các vi thần tử, thời công niên cận ngũ tuần Nguyễn thị tuế dư tam thập thử địa ấp hữu nhất đầm voi, khai mục đồng thường năng hội du, chung niên dĩ chí trừ tịch nhật, mục đồng ấp nội các hội hành lễ thần, tiền điền xưng Loan ái nhân gian, cầu đảo hà sự giai kiến linh ứng. Quả nhiên viet. nhất nhật Nguyễn Thị khứ xuất du ngoại, nhật mộ phản hồi gia đường, văn hậu bộ hữu nhân thính vị viết: nguyện đình túc thị chi thần đẳng xuất thế. Nguyện nhập đầu thai, Nguyễn Thị đình túc quan chi. Hốt kiến nhất nữ nhân thủ chấp kích đường đường hành ư hậu bộ chí gia. Tự biến thử xứ, Nguyễn Thị mộng kiến nhất nữ nhân diện như viên kính, yểu điệu phương phi, Nguyễn Thị tỉnh lại cụ dĩ sự bạch công viết thử mộng đào nương tất hữu dựng, hậu quả Nguyễn Thị hữu dựng chí Canh Thân niên, tứ nguyệt, sơ tứ nhật sinh đắc nhất nữ diện tựa viên kính, phục nhược thiên tinh, hữu trầm ngư lạc nhạn chi dung, kỳ tài nguyệt bế hoa chí mạo, nhân dân giai viết phi thị trấn trung hữu thử đẳng nhân dã. Niên ngũ tuế dĩ hiểu âm luật phu phụ nãi mệnh danh viết: Bảo Xuân nương, thập nhị tuế nãi nhập học ư lý đường tiên sinh, kinh đắc ngũ lục niên gian. Nương tính bẩm thông minh văn học, kinh thông tài kiêm văn võ, đa hữu kỳ tài dị thuật, cập chí niên phương nhị thập tuế. Thị niên Quản Công thăng nhận Đà Giang phủ, nãi lưu dữ Bảo Xuân nương phù thủ cung đình ủy phủ nhân dân (tức Bảo Khang trang viết Sám Trại đã).
Khước thuyết:
Tự phụng mệnh thăng nhậm Đà Giang phủ, kinh đắc sổ nguyệt thái bà dữ Bảo Xuân nương (tức Quản Công thế tử dã). Hốt bị toàn phong nhất trận thốc nhập thân trung nhi tự vụ chính cung (tức thập nguyệt, sơ thập nhật) thử gian thiên địa hối minh, lôi đình lẫm liệt, ba đào cổn dõng, phong vũ tất chí, nhân dân binh sĩ dĩ vi kỳ sự, nhân dân hành tẩu cử tấu đế đình, để văn chi, nãi mệnh sứ thần dữ Quản Công, nãi truyền nhân dân binh sỹ hành lễ ninh táng vu ngoại điền (tức bát nguyệt, thập ngũ nhật, ngọ thời an táng, hậu lăng hữu đại đàm mộc hình, phong tinh dẫn mạch. địa khai mộc cục, tiền hữu vạn thủy lai hội, long hổ bao hậu chính lăng.
Nhân dân thiết lập nhất cung vu tiền lăng phụng sự. Đế nãi bao phong mỹ tự, nãi lập từ phụng chỉ:
- Nhất phong Quế Hoa lục cung công chúa.
- Nhất phong hoàng cung Bảo Xuân dung công chúa (chuẩn hứa Bảo Khang trang, Sám trại vi hộ nhi chính từ phụng sự).
Khước thuyết:
Quản Công để tái hứa vi bộ chủ Sơn Tây xứ. Kinh đắc tam nguyệt, tái triệu quy triều phụng thị. Thử gian Hùng Vương thọ nhất bách lục thập tuế tổ. Trưởng tử Hùng Duệ vương tức vị, thời chí Hùng Duệ Vương dĩ thập bát thế đế vương, chí thử hồng đồ mạt tạo, quốc thế cáo chung, kinh đắc nhị thiên dự niên hoàng gia hưởng quốc lịch dĩ cửu trường thị thiên tâm hữu định. Duệ Vương sinh nhị thập hoàng tử, lục nữ công chúa giai thiệp tiên hương. Duy tồn nhị nữ nhất giá dữ Chử Đồng Tử; quán tại Sơn Nam xứ, Khoái Châu phủ, Đông An huyện, Đa Hòa xã danh viết Tiên Dung công chúa. Đệ nhị mỵ nương Ngọc Hoa công chúa giá dữ Tản Viên Sơn thánh, quán Sơn Tây xứ, Gia Hưng phủ, Thanh Xuyên huyện, Lăng Sương động, kỳ sơn thánh tố thị thiên thần giáng thế, đa hữu thần tiên dị thuật biến hòa vô cùng, đế nãi tốn vương vị Sơn thánh, cố biện bất thụ, thỉnh đĩ phụ chính. Thử gian Thục vương (tức Ai Lao bộ chủ, diệc hùng gia miêu duệ), hất văn Duệ Vương niên thọ dĩ cao vô nhân tự hậu, nhượng vi Tản Viên tế tử. Toại xúc binh mã ngoại tam thiên vạn lai xâm lăn 3 ngã địa. Công thủ kỳ quốc biên thư cáo cấp, đế nãi mệnh Sơn Thánh hựu chư tướng, tái bái Quản Công vi kiêm tri tổng quản binh sự, lĩnh hùng binh thập vận hành lễ bệ tiền. Tự thành môn tiến xuất phân đạo định tiến trực để Thục binh chính đồn. Thời Thục binh phân vi ngũ đạo. Bộ binh cứ tòng sơn cước các châu, tiến xuất nãi lạp đại đồn ư Mộc Châu, Quỳnh Nhai châu, Đại Man châu, Mai Châu, Phù Hóa châu, Hoan Châu, Thần Phù Hải Khẩu, các giang chu sưu mãn liệt giang tân các xứ. Thử gian Sơn Thánh cập chư tướng kiêm tri tổng quản đề binh trực chỉ Mộc Châu, Quỳnh Nhai đại đồn binh, đại chiến nhất trận, Thục tướng đại bại hoàn tan, truy sát vô số ngoại ngũ bách đầu, tồn hữu tận cuồng sinh cầm chiến xa song mã vô số di tống hồi kinh quốc (thử trận thiên thần trợ chiến hậu đế phong tá thánh). Hành biểu cử tàu đế đình. Duệ Vương văn chi, dại hỷ nãi chiếu triệu Sơn thánh chư tướng phản thị hồi thành, nãi
nhập đế đình bệ kiến. Đế đại khai yến, khánh giá khao hưởng sỹ tốt thưởng lao tam quân, phong thưởng công thần tướng sỹ, phong kiêm tri tổng quản tướng quân.
Khước thuyết.
Công tự thảo tặc thanh bình hậu thỉnh để phản hồi cung ấp, (tức Sám cung) bái yết gia đường tiên tổ, để nãi hứa chi, toại tứ hoàng kim nhất bách hốt dữ cẩm tú đế bạch quyên nhất thành phương. Công nãi khấu đầu bệ tiền phản giá hồi chí Đà Giang (tức Bảo Khang trang hiệu viết Sám cung dã). Hốt kiến hoa xà tự lăng phần bôn xuất chí công tiền , nhiễu thân tam khu, công nãi ngọa vu Lăng từ hóa hỹ (tức giáp thân niên, nhị nguyệt, sơ thập nhật). Thử gian thiên địa hối minh, mê nhật trung tự dạ lôi đình làm liệt, vạn lý cuồng phong, gia thần, nhân dân hội đồng hành ninh táng, lễ dĩ kiến thổ trùng phong thành đại mộ, tức nhật nhân dân hành biểu tấu nhập để đình. Đế văn chi, nãi mệnh sứ thần tuân tướng sắc chỉ mỹ tự hồi dân chí tế dĩ phụng tự chi, huyết thực vạn cổ, hương hỏa vô cùng, dữ quốc đồng hưu vĩnh vi hằng thức thịnh tại.
Lịch chí Lê Đại Hành tức vị cải vi Viễn Lãm xã.
Nhất phong đương cảnh thành hoàng kiêm tri tổng quản uy linh cảm ứng đại vương.
- Nhất phong lục cung tính thục công chúa.
- Nhất phong hoàng cung Bảo Xuân dụng linh ứng công chúa, hứa Viễn Lãm phụng sự.
Khước thuyết:
Thời chí Đông Hán, Ngô, Tống, Tề, Lương, phàm tam bách tứ thập cửu niên, truy chí Nam bang Đinh, Lê, Lý, Trần tứ tính khai sáng hồng đồ, thường hữu hộ Quốc an dân, đa hữu nẫm trứ linh ứng. Cổ lịch đại đế vương truy phong mỹ tự, hương hỏa vô cùng, dữ quốc đồng hưu thịnh hỹ.
- Kỳ sinh hóa thần nhật lệ dữ các tiết, tịch lệ cập hùng tự định sắc phục lộ khai vu hậu.
Tử sắc, hoàng sắc, bạch sắc tịnh cấm.
- Nhất huý giả: Bích, Bảy, Quản, Quế, Bảo, Xuân, đẳng tự.
- Nhất hóa thần lưỡng vị đồng hóa, thập nguyệt, sơ thập nhật chính lệ (hắc chư, quần kê, bạch viên bỉnh suy, tửu, trai bàn nhị cổ).
Nhất sinh thần ngũ nguyệt, sơ tứ nhật chính lệ.
(Tiền nhất nhật phụng nghinh Tản Viên Sơn thánh hồi cung hội động hành lễ xướng ca nhất dạ, trai bàn nhị cỗ, hắc chứ, suy, tửu đẳng vật).
- Nhất hóy thần lệ thập nguyệt, sơ thập nhật chính lệ (ngưu, lao, suy, quần kê, trai bàn tam cỗ, hương hoa đẳng).
- Nhất sinh thần chính nguyệt, sơ thất nhật chính lệ (trai bàn, bạch viên binh, hắc chữ, suy tửu).
- Nhất sinh thần tứ nguyệt, sơ tứ nhật chính lệ (tiền nhật nhân dân hành lễ tại trưởng gia, hắc chư, suy tửu, nghinh hồi vọng cung, lễ hành chí tế xướng cả).
- Nhất khánh hạ nhị nguyệt, sơ thập nhật chính lệ.
(Tiền nhất nhật tịch lệ các hộ bàng phụng nghinh Tản Viên Sơn thánh, tam vị quốc chúa thiên vương hồi cung sở hội đồng hành đế ngưu, lao, suy, tửu, trai bàn nhị cổ bạch viên bình, đấu kỳ tam nhật, xướng ca).
HỒNG PHÚC NGUYÊN NIÊN, CHÍNH NGUYỆT, SƠ CỬU NHẬT - HOẢNG TRIỀU VĨNH HỰU NHỊ NIÊN, BÁT NGUYỆT, CÁT NHẬT.
+ Hàm lâm viện động các đại học sỹ thần Nguyễn Bính phụng
+ Quản giám bách thần tri điện hùng lĩnh Nguyễn Chất toán y cựu bản phụng tả.
Thừa thị thực cai tổng Phạm Kim Triệu áp triệu.
Viễn Lãm phụng sao sắc chỉ sự tích chính bản.
Sỹ nhân: Nguyễn Thiện Thuật
Nguồn: BQL di tích Đình Viễn Lãm
Phương Thịnh