Trước đó cả tháng mọi công việc cho ngày hội đều đã được dân làng chuẩn bị chu đáo: Dân làng phải chọn đội tế, đội tế gồm có 12 người, đó là những người gia đình vẹn toàn, con cái thành đạt, không tang trở; Gạo nếp là loại gạo thơm được lựa chọn cẩn thận từng hạt, hạt gạo phải đều nhau, không bị gãy; Gà trống phải là đạt các tiêu chuẩn về cánh, chân, mỏ...được nuôi trước đó nửa năm nhưng trước ngày hội một tháng gà chỉ ăn ngô luộc.
Sáng ngày mùng 8, dân làng tập trung ra đình dự lễ hội. Đầu tiên là rước kiệu từ đền xuống đình, đây có thể xem là cuộc biểu dương lực lương của làng: đi đầu là đội múa sư tử, đến đội cờ, đội trống chiêng, đội bát bửu, đội tế, kiệu bát cống và sau cùng là dân làng.
Sau khi đoàn rước về đến đền, ban tế sẽ làm lễ tế chính với 3 kỳ dâng hương và 3 kỳ dâng rượu. Trong ngày này chủ tế mặc áo màu đỏ, bồi tế mặc áo màu vàng, các chấp sự mặc áo màu xanh.
Trong tiếng trống, chiêng rộn rã, khắp xóm ngõ làng quê bừng lên niềm vui nhộn nhịp. Người người tấp nập đội lễ ra đền với tấm lòng thành kính để mong sẽ được thần che chở phù hộ.
Ngoài phần lễ trang nghiêm, trong ngày lễ hội còn tổ chức các trò chơi dân gian như: cướp cây bông, bơi chải...
Cướp cây bông: trước ngày hội dân làng đã phải cử người đi chọn cây tre, sau đó làng sẽ cử các thanh niên chưa vợ để vót cây bông. Cây bông dài khoảng 70cm, được cạo hết vỏ xanh của cây tre, rồi dọc theo tre mà vót thành hình bông hoa ở 2 đầu. Để cho cây bông được đẹp, người ta lấy giấy kim tuyến quấn vào từng tua tre một rồi buộc chỉ ngũ sắc vào. Sau đó sẽ rước vào đền làm lễ tế. Sau khi tế xong, ông từ tung lên cho mọi người cùng tranh cướp. Vì quan niệm ai cướp được cây bông sẽ gặp nhiều may mắn nên trong tiếng hò la cổ vũ của dân làng ai cũng muốn mình giành phần thắng cuộc.
Bơi chải: Làng Thượng Lộc có 4 khu dân cư, mỗi khu có 01 đội tham gia thi bơi chải. Trong trò chơi này thuyền bơi chải là thuyền nan, người chơi là những thanh niên trai tráng khỏe mạnh, mỗi thuyền có 6 người. Theo lệ làng, các đội sẽ bơi từ bên này bờ sang bên kia bờ của con sông Đà, quãng đường cả đi và về khoảng 1 km. Đội nào bơi sang lấy được lá cờ đã được ban tổ chức cắm sẵn sau đó bơi về đầu tiên thì sẽ là đội thắng cuộc. Trong tiếng hò reo của “khán giả”, đội nào cũng cố sức để giành chiến thắng.
Kéo co: Dụng cụ là chiếc dây thừng to bằng ngón chân cái, bện bằng sợi dây đay, ở giữa có buộc mảnh vải màu đỏ làm mốc đánh dấu. Các đội sẽ thi cùng nhau, số người chơi tùy ý, sau khi bố trí quân số 2 bên cân đối, trọng tài sẽ thổi hồi còi dài báo hiệu cuộc chơi bắt đầu. Trong tiếng reo hò, cổ vũ của người xem, bên nào cũng muốn giành phần chiến thắng. Đây là trò chơi thu hút được nhiều người, vừa có tác dụng rèn luyện sức khỏe lại vừa vui vẻ, thoải mái.
Những năm gần đây, do nhiều yếu tố nên trong ngày hội làng ngoài phần lễ mới chỉ tổ được các trò chơi như kéo co, chọi gà, chưa tổ chức được các trò chơi như cướp cây bông, bơi chải. Tuy nhiên lễ hội đền Thượng Lộc vẫn thu hút được đông đảo nhân dân trong làng ngoài xã tham gia.
Nguồn BQL Di tích